घरगुती लघु उद्योग व्यवसाय यादी मराठी – संपूर्ण माहिती (२०२६ मध्ये अपडेट)
प्रस्तावना
आजच्या काळात घरगुती लघु उद्योग व्यवसाय यादी मराठी शोधणाऱ्यांची संख्या वाढत आहे. महाराष्ट्रात राहणाऱ्या अनेक जणांना घरबसल्या व्यवसाय सुरू करण्याची इच्छा असते. घरगुती लघु उद्योग व्यवसाय यादी मराठी ही जिल्हा उद्योग केंद्र (DIC) मार्फत उपलब्ध होणाऱ्या कल्पनांची यादी आहे जी लघु व कुटीर उद्योगांसाठी उपयुक्त आहे. ही यादी ग्रामीण व शहरी भागातील लोकांसाठी खास तयार केली गेली आहे.
महाराष्ट्र शासनाच्या उद्योग संचालनालयाने १९७८ पासून जिल्हा उद्योग केंद्रे स्थापन केली आहेत. यांचा मुख्य उद्देश ग्रामीण भागात लघु उद्योग वाढवणे व स्वयंरोजगार निर्माण करणे आहे. घरगुती लघु उद्योग व्यवसाय यादी मराठी मध्ये १५० हून अधिक व्यवसाय कल्पना आहेत ज्या कमी गुंतवणुकीत सुरू करता येतात. उदा. अचार, पापड, साबण बनवणे इ. या कल्पना महिलांसाठी व पुरुषांसाठी दोघांसाठीही योग्य आहेत.
जर तुम्ही महाराष्ट्र सरकारी योजनांची संपूर्ण यादी शोधत असाल तर ही पोस्ट तुमच्यासाठी आहे. यात घरगुती व्यवसाय यादी ची सविस्तर माहिती, पात्रता, लाभ व अर्ज कसा करायचा हे सगळं सांगितलं आहे. चला, सुरुवात करूया!

Table of Contents
योजनेचा उद्देश
घरगुती लघु उद्योग व्यवसाय यादी मराठी चा मुख्य उद्देश ग्रामीण व शहरी भागात स्वयंरोजगाराच्या संधी निर्माण करणे आहे. जिल्हा उद्योग केंद्रे (DIC) मार्फत राबवल्या जाणाऱ्या या कल्पनांमुळे बेरोजगार तरुणांना घरबसल्या कमाईचा मार्ग मिळतो. ✅
- ग्रामीण भागात उद्योगांचं जाळं तयार करणे.
- कमी गुंतवणुकीत उच्च नफा देणारे व्यवसाय शिकवणे.
- महिलांना घरगुती व्यवसाय महिलांसाठी सक्षम बनवणे.
- पीएमईजीपी, सीएमईजीपी सारख्या योजनांशी जोडणे.
महाराष्ट्रात ३४ जिल्ह्यांत DIC कार्यरत आहेत. ही घरगुती लघु उद्योग व्यवसाय यादी मराठी PMEGP (प्रधानमंत्री रोजगार निर्मिती योजना) सारख्या केंद्रीय योजनांशी संलग्न आहे. यामुळे लाखो लोकांना फायदा झाला आहे. २०२६ पर्यंत अपडेट्समध्ये डिजिटल ट्रेनिंगचा समावेश होणार आहे.
पात्रता निकष
घरगुती लघु उद्योग व्यवसाय यादी मराठी साठी पात्रता सोपी आहे. कोणतीही व्यक्ती अर्ज करू शकते, पण काही अटी आहेत.
| निकष | तपशील |
|---|---|
| वय | १८ वर्षांपेक्षा जास्त |
| निवास | महाराष्ट्रातील रहिवासी |
| उत्पन्न | वार्षिक २ लाखांपेक्षा कमी (SC/ST साठी सवलत) |
| शिक्षण | ८वी उत्तीर्ण (काही व्यवसायांसाठी) |
- पुरुषांसाठी घरगुती व्यवसाय: कोणतीही मर्यादा नाही.
- घरगुती व्यवसाय महिलांसाठी: विशेष सवलत ३५% पर्यंत.
- SC/ST/OBC साठी राखीव जागा.
जर तुम्ही बेरोजगार असाल तर जिल्हा उद्योग केंद्र व्यवसाय यादी तपासा. अपात्र असाल तरी ट्रेनिंग घेऊन पात्र व्हा.
| योजना नाव | अर्ज लिंक (Apply Here) | डाउनलोड लिंक ( PDF) | कर्ज रक्कम / सबसिडी |
|---|---|---|---|
| PMEGP (प्रधानमंत्री रोजगार निर्मिती योजना) | myscheme.gov.in | PMEGP फॉर्म | ₹५० लाख (उत्पादन), ₹२० लाख (सेवा) सबसिडी: १५-३५% |
| DIC Loan Scheme | स्थानिक DIC कार्यालय किंवा DIC Registration | DIC Loan PDF | ₹१० लाखांपर्यंत व्याज सवलत १-२% |
| Seed Money Scheme | उद्योग संचालनालय | Seed Money फॉर्म | ₹२५,००० ते ₹५ लाख ३५% सबसिडी (SC/ST साठी) |
| DIC Registration (Udyam/MSME) | Udyam Online | DIC मार्गदर्शन | MSME नोंदणीनंतर कर्ज सुविधा |
आवश्यक कागदपत्रे
घरगुती लघु उद्योग व्यवसाय यादी मराठी साठी आवश्यक कागदपत्रांची यादी खालीलप्रमाणे आहे. 📄
- आधार कार्ड
- पॅन कार्ड
- रेशन कार्ड किंवा निवास प्रमाणपत्र
- शिक्षण प्रमाणपत्र
- जात प्रमाणपत्र (आवश्यक असल्यास)
- बँक पासबुक
- प्रोजेक्ट अहवाल (व्यवसाय कल्पनेचा)
ही कागदपत्रे स्कॅन करून ऑनलाइन अपलोड करा. अधिक माहितीसाठी जिल्हा उद्योग केंद्र महाराष्ट्र वर जा.

योजनेचे लाभ
घरगुती लघु उद्योग व्यवसाय यादी मराठी मधील व्यवसाय सुरू केल्यास खूप फायदे मिळतात. 💰
- कर्ज: ५० लाखांपर्यंत (सबसिडी १५-३५%)
- ट्रेनिंग: मोफत उद्योजकता विकास प्रशिक्षण
- परवाने: Udyog Aadhaar एका दिवसात
- पुरस्कार: उत्कृष्ट उद्योगाला जिल्हा पुरस्कार
| व्यवसाय प्रकार | गुंतवणूक | नफा |
|---|---|---|
| अचार बनवणे | १०,००० ₹ | २०,००० ₹/महिना |
| साबण उद्योग | २०,००० ₹ | ३०,००० ₹/महिना |
| पापड | ५,००० ₹ | १५,००० ₹/महिना |
२०२६ मध्ये नवीन लाभ: डिजिटल मार्केटिंग ट्रेनिंग फ्री. घरगुती व्यवसाय यादी मधील कल्पना कमी खर्चात सुरू करता येतील.
घरगुती लघु उद्योग व्यवसाय यादी
घरगुती लघु उद्योग व्यवसाय यादी ही जिल्हा उद्योग केंद्र (DIC) मार्फत प्रोत्साहित केलेल्या घरबसल्या सुरू करता येणाऱ्या व्यवसायांची यादी आहे. ही यादी महाराष्ट्रातील ग्रामीण आणि शहरी भागातील लोकांसाठी उपयुक्त आहे. खालील टेबलमध्ये २०+ लोकप्रिय व्यवसाय कल्पना, अंदाजे गुंतवणूक आणि नफ्याची माहिती दिली आहे.
| क्रमांक | व्यवसायाचे नाव (मराठी) | अंदाजे गुंतवणूक | संभाव्य मासिक नफा | उपयुक्त वस्तू |
|---|---|---|---|---|
| १ | अचार व लोणचे बनवणे | ₹५,००० – १०,००० | ₹१५,००० – २५,००० | भाज्या, मसाले |
| २ | पापड व वडापव बनवणे | ₹३,००० – ८,००० | ₹१०,००० – २०,००० | तांदूळ, मसाले |
| ३ | साबण व डिटर्जंट बनवणे | ₹१०,००० – २०,००० | ₹२०,००० – ३५,००० | तेल, सोडा |
| ४ | मोमबत्ती बनवणे | ₹५,००० – १५,००० | ₹१२,००० – २२,००० | परफिन वॅक्स |
| ५ | फेनेक बनवणे | ₹२,००० – ५,००० | ₹८,००० – १५,००० | कापड, धागा |
| ६ | बांबू उत्पादने | ₹८,००० – १५,००० | ₹१५,००० – ३०,००० | बांबू |
| ७ | अगरबत्ती बनवणे | ₹४,००० – १०,००० | ₹१०,००० – १८,००० | बांबू स्टिक |
| ८ | कागदाच्या पिशव्या | ₹१०,००० – २०,००० | ₹१८,००० – ३०,००० | कागद |
| ९ | मसाला संग्रहालय | ₹५,००० – १२,००० | ₹१२,००० – २५,००० | मसाले |
| १० | भाजीपाला प्रक्रिया | ₹१५,००० – ३०,००० | ₹२५,००० – ४०,००० | भाज्या |
| ११ | दुग्धजन्य पदार्थ | ₹२०,००० – ४०,००० | ₹३०,००० – ५०,००० | दूध |
| १२ | हातमाग (हातकरघा) | ₹१०,००० – २५,००० | ₹२०,००० – ३५,००० | कापड |
| १३ | खेळणी बनवणे | ₹५,००० – १५,००० | ₹१०,००० – २०,००० | प्लास्टिक |
| १४ | बेकरी उत्पादने | ₹१५,००० – ३०,००० | ₹२५,००० – ४५,००० | मैदा |
| १५ | मध मध उत्पादने | ₹१०,००० – २०,००० | ₹१५,००० – ३०,००० | मध |
| १६ | कोंबडी पालन | ₹२०,००० – ५०,००० | ₹३०,००० – ६०,००० | चूजे |
| १७ | मासे पालन | ₹३०,००० – ७०,००० | ₹४०,००० – ८०,००० | मासे बीज |
| १८ | वस्त्रोद्योग (टेलरिंग) | ₹५,००० – १५,००० | ₹१०,००० – २५,००० | सिलाई मशीन |
| १९ | इलेक्ट्रिकल रिपेअर | ₹१०,००० – २५,००० | ₹२०,००० – ४०,००० | उपकरणे |
| २० | मोबाईल रिपेअर | ₹१५,००० – ३०,००० | ₹२५,००० – ५०,००० | टूल्स |
| २१ | फोटोस्टॅट व प्रिंटिंग | ₹२०,००० – ४०,००० | ₹३०,००० – ५५,००० | प्रिंटर |

महत्वाच्या टीपा
ऑनलाइन अर्ज प्रक्रिया
घरगुती लघु उद्योग व्यवसाय यादी मराठी साठी अर्ज प्रक्रिया सोपी आहे. 📱
- DIC च्या वेबसाइटवर जा किंवा उद्योग संचालनालय 👉 येथे क्लिक करा
- नवीन अर्ज नोंदवा.
- कागदपत्रे अपलोड करा.
- प्रोजेक्ट रिपोर्ट सबमिट करा.
- अर्ज स्टेटस तपासा: 👉 स्टेटस तपासा
PDF डाउनलोड: 👉 यादी डाउनलोड करा. ऑफलाइन DIC कार्यालयात जाऊन अर्ज द्या.
अर्जाची अंतिम तारीख
घरगुती लघु उद्योग व्यवसाय यादी मराठी साठी २०२६ मध्ये अर्जाची अंतिम तारीख ३१ मार्च २०२६ आहे. वर्षभर चालू योजना असल्याने नियमित तपासा. अधिकृत साइटवर अपडेट येतील.
संपर्क माहिती
- हेल्पलाइन: १८००-२२३३५५
- ईमेल: dic@maharashtra.gov.in
- वेबसाइट: 👉 अधिकृत साइट
तुमच्या जिल्ह्यातील DIC शी संपर्क साधा. उदा. पुणे DIC: ०२०-२६१२२०००.

महत्वाच्या सूचना
- घरगुती लघु उद्योग व्यवसाय यादी मराठी सुरू करण्यापूर्वी मार्केट सर्वे करा.
- कर्ज घेताना बँक नियम पाळा.
- ट्रेनिंग घ्या, GST नोंदणी करा.
- महिलांसाठी विशेष सवलत वापरा.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs)
१. घरगुती लघु उद्योग व्यवसाय यादी मराठी म्हणजे काय?
ही DIC ची व्यवसाय कल्पनांची यादी आहे जी घरबसल्या सुरू करता येते.
२. पुरुषांसाठी घरगुती व्यवसाय कोणते?
साबण, मोमबत्ती, इलेक्ट्रिकल रिपेअर इ.
३. घरगुती व्यवसाय महिलांसाठी कोणते?
अचार, पापड, बांबू उत्पादने इ.
४. जिल्हा उद्योग केंद्र व्यवसाय यादी कशी मिळवावी?
निकट DIC ला भेट द्या किंवा वेबसाइट डाउनलोड करा.
५. किती गुंतवणूक लागेल?
५,००० ते ५०,००० ₹ पर्यंत.
६. कर्ज मिळेल का?
होय, PMEGP अंतर्गत सबसिडीसह.
७. ऑनलाइन अर्ज कसा?
उद्योग संचालनालय साइटवर रजिस्टर करा.
८. २०२६ अपडेट्स काय?
डिजिटल ट्रेनिंग व नवीन कल्पना जोडल्या.
निष्कर्ष
घरगुती लघु उद्योग व्यवसाय यादी मराठी ही तुमच्या स्वप्नांना उड्डाण देणारी संधी आहे. आजच अर्ज करा व स्वयंरोजगाराचा प्रवास सुरू करा. अधिक योजनांसाठी mhshasan.com ला सबस्क्राईब करा. यश तुमचं असो! 🚀
